Obligaties kopen: 9 vragen voor de 1e aankoop

Deel dit artikel
Obligaties kopen

Is obligaties kopen verstandig met de huidige rente? Wat bepaalt het rendement? Welke risico’s brengt het met zich mee? Waar kunt u obligaties kopen? Het kopen van obligaties kan veel vragen met zich meebrengen. Soms is een portefeuille met een deel obligaties echter passender bij uw situatie, ook wanneer u zelf belegt. Bij vrijwel alle brokers kunt u obligaties, obligatiefondsen of -trackers aankopen. Dit artikel helpt u bij het maken van de juiste keuzes. 



Dit zijn de negen vragen die wij in dit artikel beantwoorden:

1. Wat zijn obligaties? 

2. Wanneer is obligaties kopen verstandig? 

3. Welke soorten obligaties zijn er? 

4. Wat bepaalt het rendement op een obligatie? 

5. Welke risico’s zijn er?

6. Kan ik duurzaam beleggen in obligaties?

7. Welke typen obligaties kan ik kopen?

8. Waar kan ik obligaties aankopen?

9. Hoe moet ik brokers vergelijken?



Wat zijn obligaties?

Obligaties zijn verhandelbare schuldbewijzen. Deze worden vaak uitgegeven door bedrijven (bedrijfsobligaties) of centrale overheden (staatsobligaties). In deze overeenkomst verklaart de uitgevende instelling om na afloop van de looptijd een vooraf bepaald bedrag te betalen aan de belegger. Deze aflossingswaarde wordt ook wel de nominale waarde genoemd en is bij een obligatie al snel 1.000 euro of meer. Er wordt ook een periodieke rentevergoeding vastgelegd. Dit wordt de couponrente genoemd. De meeste obligaties worden, net als de meeste aandelen, via een beurs uitgegeven. De prijzen hiervan worden dan ook door marktwerking bepaald op basis van verschillende factoren, en kunnen daardoor afwijken van de aflossingswaarde. De marktwaarde van een obligatie wordt met name bepaald door de marktrente, de resterende looptijd, en het risico dat de uitgevende instelling failliet gaat. 



Voorbeeld:                         


NED

Uitgevende instelling, in dit geval de Nederlandse overheid.

2,5%Couponrente. Dit is een percentage van de aflossingswaarde, in dit geval 2,5% van €1.000. De Nederlandse overheid betaalt de belegger ieder jaar tot en met 2033 op 15 januari een vergoeding van 2,5% x €1.000 = €25.
15JAN33Aflossingsdatum van de obligatie. Op 15 januari 2033 ontvangt de belegger de aflossingswaarde van €1.000 van de Nederlandse overheid.
134,12De koers van de obligatie. Deze wordt uitgedrukt als percentage van de aflossingswaarde. In dit geval zou de marktprijs van de obligatie €1341,20 zijn. Ook betaalt u bovenop de getoonde prijs (clean price) nog de rente mee over de periode van de laatste rentebetaling tot het aankoopmoment. Deze wordt niet meegenomen in de getoonde prijs om obligaties met verschillende coupondatums vergelijkbaar te maken.



Wanneer is obligaties kopen verstandig?

Obligaties kopen kan om meerdere redenen interessant zijn, bijvoorbeeld wanneer u:


  •  De beleggingsportefeuille defensiever wilt indelen
  •  De spreiding van de beleggingsportefeuille wilt verbeteren
  •  Een relatief veilige oplossing zoekt voor spaartegoeden die buiten het depositogarantiestelsel vallen


Rentebetalingen en aflossingen zijn vastgelegd en geven een stabiele inkomensstroom. Daarnaast worden obligaties door beleggers vaak als veilig alternatief gezien bij onrust op de aandelenmarkten. Het komt dan ook vaak voor dat de waarde van relatief veilige obligaties stijgt bij toenemende economische onzekerheid. Hierdoor kan het aanhouden van deze obligaties in combinatie met aandelen voor extra demping zorgen in de portefeuille. Obligaties van instellingen die er financieel minder goed voor staan bewegen vaak juist mee met aandelenmarkten, de kans op een tussentijds faillissement is hier groter. Hier staat wel een potentieel hoger rendement tegenover. 



Welke soorten obligaties zijn er?

Obligaties worden vaak onderverdeeld naar het type uitgever:


  •  Overheid (Staatsobligatie): Obligaties van de centrale overheid worden vaak als de meest veilige optie gezien voor de betreffende looptijd en valuta. Deze hebben dan het laagste faillissementsrisico en het laagste verwachte rendement.
  •  Hoogwaardige bedrijven: Ook wel investment grade genoemd. Obligaties van financieel gezonde bedrijven met een laag risico op faillissement. Verschil met rendement op staatsobligaties is vaak laag. Hebben een kredietbeoordeling van AAA tot BBB-.
  •  Minder kredietwaardige bedrijven: Ook wel junk bonds of high-yield bonds genoemd. Obligaties van bedrijven met een relatief hoog risico op faillissement. Risicopremie (spread) over staatsobligaties is hoger en neemt vaak sterk toe tijdens economische onzekerheid. Hebben een kredietbeoordeling van BB+ of lager.


Ook is het van groot belang of een obligatie wel of niet beursgenoteerd is. Van een niet-beursgenoteerde obligatie zijn vaak geen prijzen bekend en deze zijn dan ook zeer beperkt verhandelbaar. Daarnaast is financiële informatie van uitgever vaak niet of slechts beperkt openbaar. 



Wat bepaalt het rendement op een obligatie?

Bij obligaties wordt vaak gesproken over het effectief rendement (Engels: yield to maturity). Deze bestaat uit het couponrendement en de gemiddelde jaarlijkse koerswinst (of verlies) die de belegger behaalt wanneer de obligatie tot de aflossingsdatum wordt aangehouden.

Het effectief rendement berekenen op een obligatie is vooral relevant wanneer u direct belegt in obligaties. Wanneer u belegt in obligatietrackers of obligatiefondsen is het rendement verwerkt in de koers van deze producten. De formule voor het berekenen van het effectief rendement is: 


Effectief rendement = couponrendement + koersresultaat per jaar. 


Het berekenen van de rendement op een individuele obligatie is niet eenvoudig. Wil je hier echt in verdiepen dan raden we aan de toelichting van de Vereniging van Effectenbezitters  te lezen over het effectief rendement. 



Welke risico’s zijn er?

Obligaties met een gegarandeerd rendement zijn er niet. Een hoger effectief rendement hangt doorgaans samen met een hoger risico of meer onzekerheid. Beleggen in obligaties kan verschillende risico’s met zich meebrengen:


  •  Kredietrisico: Risico dat de uitgevende instelling voor het einde van de looptijd failliet gaat. 
  •  Valutarisico: Wanneer een obligatie in een vreemde valuta genoteerd staat loopt u het risico dat de waarde hiervan ten opzichte van de eigen munt afneemt. 
  •  Inflatierisico: Het risico dat de koopkracht van de aflossingen en/of coupons afneemt.
  •  Koersrisico: Dit is alleen een risico wanneer u de obligatie voor het einde van de looptijd verkoopt. Andere beleggers zijn alleen bereid de obligatie tegen een lagere koers te kopen wanneer bijvoorbeeld de marktrente op dat moment hoger is (renterisico) of wanneer het kredietrisico is toegenomen.


Over het algemeen geldt dat de koers van een obligatie sterker beïnvloed wordt door renteveranderingen wanneer de looptijd langer is. Bij een obligatiefonds of indextracker blijft de gemiddelde looptijd vaak redelijk constant, hierdoor wordt deze nooit afgelost en loopt u als belegger dus altijd koersrisico.



Kan ik duurzaam beleggen in obligaties?

Een groene obligatie (Green Bond) is een obligatie waarmee milieuvriendelijke projecten worden gefinancierd. Dit type obligatie is de laatste jaren steeds populairder geworden onder beleggers. Qua structuur is deze hetzelfde als een gewone obligatie. Ook wordt deze door hetzelfde type instellingen uitgegeven. Er is geen gestandaardiseerde definitie voor een groene obligatie. Wel heeft de International Capital Markets Association hiervoor vrijwillige richtlijnen opgesteld, de Green Bond Principles. Omdat deze richtlijnen vrijwillig zijn, bestaat de kans dat een instelling groene obligaties uitgeeft zonder hiermee milieuvriendelijke projecten te financieren. Dit wordt ook wel ‘greenwashing’ genoemd.


Door de belastingdienst zijn een aantal groene obligatiefondsen aangewezen waarvoor fiscale voordelen gelden. Zo hoeft u tot een bepaald maximum vrijstellingsbedrag geen vermogensbelasting te betalen. Deze vrijstelling is wel beperkt tot de waarde van de groene beleggingen wanneer deze onder dat maximum ligt. Daarnaast ontvangt u ook een extra heffingskorting van 0,7% over het vrijstellingsbedrag. Meer informatie en de selectie van fondsen die hiervoor in aanmerking komen vindt u op de site van de belastingdienst. Helaas is het aanbod hierin nog redelijk beperkt. 



Welke typen obligaties kan ik kopen?

Voor veel beleggers zal een obligatiefonds of indextracker (ETF) de meest toegankelijke manier om zelf obligaties in de beleggingsportefeuille op te nemen. Fondsen en indextrackers zijn doorgaans breed gespreid over verschillende looptijden en type obligaties. Individuele obligaties zijn qua prijs vaak minder toegankelijk voor particuliere beleggers dan de meeste aandelen. Prijzen van staatsobligaties beginnen doorgaans bij bedragen van rond de 1.000 euro, voor obligaties van bedrijven betaalt u al snel 50.000 euro of meer. Naast de uitgevende instelling kunnen obligaties nog per type verschillen:


  •  Obligatie met vaste coupon: Verhandelbaar schuldbewijs met periodieke couponbetaling aan belegger. Dit is het meest voorkomende type obligatie.
  •  Nulcouponobligatie (zero-coupon): Obligatie zonder periodieke couponbetaling aan belegger.
  •  Converteerbare obligatie: Een obligatie die door de belegger kan worden omgezet in een vooraf bepaalde hoeveelheid aandelen.
  •  Eeuwigdurende (perpetuele) obligatie: Obligatie met onbepaalde looptijd. Er wordt couponrente betaald over de nominale waarde zonder dat deze ooit hoeft te worden afgelost.
  •  Geïndexeerde obligaties: Obligaties waarbij de belegger wordt gecompenseerd voor de jaarlijkse inflatie. Het rendement hierop is vaak lager doordat de markt een bepaalde mate van inflatie verwacht en doordat de belegger minder risico loopt. 



Waar kan ik obligaties aankopen?

Bij veel Nederlandse brokers kunt u obligaties, obligatiefondsen en -trackers aankopen. Bij individuele obligaties betaalt u enkel transactiekosten. Bij fondsen en ETF’s betaalt u naast transactiekosten ook nog de beheerkosten. Deze kunnen per fonds verschillen. In onderstaand overzicht de brokers die obligaties en of obligatiefondsen aanbieden.



BrokerObligatiesIndextrackersFondsen
DegiroVVV
Binck (Green, Blue, Black)VVV
LynxVVV
MexemVVV
ABN Amro (zelf beleggen plus)VVV
INGVVV
RabobankVVV
ABN Amro (zelf beleggen basis)-VV
Binck (Fundcoach)-VV



In sommige gevallen worden extra kosten gerekend voor het verwerken van coupon-rentebetalingen. Andere kosten om rekening mee te houden zijn de service fee, periodieke kosten en/of valutakosten. Voor beleggingsfondsen en indextrackers gelden mogelijk andere transactiekosten dan voor individuele obligaties. Daarnaast betaalt u hiervoor ook beheerkosten die verwerkt worden in de koers van het product.   


Hoe moet ik brokers vergelijken?

Bij de meeste brokers is het goed mogelijk om te beleggen in obligaties, obligatietrackers of -fondsen. Het is handig om te bedenken in welke andere beleggingsproducten u ook nog wilt beleggen en hoe vaak u daarin wenst te handelen. Voor een actuele vergelijking van de kosten, voorwaarden review van het platform  kunt u de broker vergelijking raadplegen. 



Deel dit artikel

Vergelijk direct

Eenvoudig alle partijen in Nederland vergelijken
  • Broker
  • Vermogensbeheerder
  • Help mij starten
Zoek de beste
  • € 10.000,-
  • € 25.000,-
  • € 50.000,-
  • € 100.000,-
  • € 500.000,-
Kies uw inlegbedrag
  • € 10.000,-
  • € 25.000,-
  • € 100.000,-
  • € 250.000,-
  • € 500.000,-
  • € 1.000.000,-
Kies uw inlegbedrag

Contact Finner

Bart Spronk
010-3070880
Plan afspraak
eBook

Kies uw gratis eBook met handige tips!

Bedankt

We hebben het eBook verzonden naar het onderstaande e-mailadres.

Wij beschermen uw gegevens. Lees hier ons privacy statement