Eerder stoppen met werken in 3 stappen

Eerder met pensioen: de belangrijkste begrippen

Wie zich verdiept in eerder stoppen met werken, komt verschillende pensioenbegrippen tegen. Denk aan een pensioengat, AOW-gat of fiscale jaarruimte. Hieronder leggen we de belangrijkste begrippen uit.

Wat is het pensioengat?

Een pensioengat ontstaat wanneer uw verwachte pensioeninkomen lager is dan het inkomen dat u na uw pensionering nodig heeft.

Dat kan verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld wanneer u een periode zelfstandig ondernemer was, tijdelijk niet werkte of minder pensioen heeft opgebouwd via uw werkgever.

Wat is het AOW-gat?

Een AOW-gat ontstaat wanneer er een periode zit tussen het moment dat u stopt met werken en het moment waarop uw AOW ingaat. Door de stijgende AOW-leeftijd kan deze periode voor sommige mensen langer worden. Het inkomen dat u in die jaren nodig heeft, moet u daarom zelf regelen.

Bij tweeverdieners kan er daarnaast een AOW-gat ontstaan wanneer partners een verschillend geboortejaar hebben en dus op een ander moment AOW ontvangen.

Wat is prepensioen?

Prepensioen is het inkomen dat u gebruikt om de periode tussen stoppen met werken en uw AOW-leeftijd te overbruggen. Dit kan bestaan uit opgebouwd vermogen, beleggingen of fiscale pensioenoplossingen. Prepensioenregelingen werden vroeger vaak aangeboden via werkgevers of pensioenfondsen. Tegenwoordig wordt de periode tot de AOW-leeftijd vaker overbrugd met eigen middelen.

Wat is de fiscale jaarruimte?

De fiscale jaarruimte is het bedrag dat u jaarlijks fiscaal voordelig kunt gebruiken om extra pensioen op te bouwen. Zo komt de fiscus mensen tegemoet die via hun werkgever onvoldoende pensioen opbouwen.

Via deze regeling kunt u dus een deel van uw pensioengat aanvullen.

Wat is de reserveringsruimte?

Heeft u in eerdere jaren uw jaarruimte niet volledig benut? Dan kunt u die niet-gebruikte ruimte alsnog inzetten. De optelsom van deze niet-benutte jaarruimtes heet de reserveringsruimte.

Met deze regeling kunt u alsnog fiscaal gunstig extra pensioen opbouwen.

Is uw pensioen straks voldoende?

Een optie om eerder te stoppen met werken is om uw pensioen naar voren te halen. De meeste pensioenuitkeringen uit de tweede pijler mogen namelijk maximaal tien jaar eerder dan de AOW-gerechtigde leeftijd ingaan. Of dit ook voor u geldt, hangt af van de voorwaarden van uw pensioenuitvoerder.

Maar voordat u plannen maakt om eerder te stoppen met werken, is het verstandig om uw huidige pensioenopbouw in kaart te brengen. U begint met een nulmeting. Daarna kunt u gericht plannen maken.

Hoeveel pensioen heeft u al opgebouwd?

Een goed startpunt is mijnpensioenoverzicht.nl. Daar ziet u een overzicht van uw verwachte pensioeninkomen.

Uw totale pensioen bestaat meestal uit drie onderdelen:

1. AOW
   Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt AOW op.
2. Werkgeverspensioen
   Veel werknemers bouwen pensioen op via hun werkgever.
3. Eventuele lijfrente
   Heeft u eerder aanvullend pensioen opgebouwd via een lijfrente of pensioenrekening, dan telt dit ook mee.

Blijkt uit het overzicht dat uw verwachte inkomen later lager is dan gewenst? Dan kunt u zelf aanvullend pensioen opbouwen via de derde pijler.

Uw prepensioen fiscaal gunstig opbouwen

Wie eerder wil stoppen met werken, moet vaak meerdere jaren overbruggen. Dat kan met vermogen of beleggingen. In sommige gevallen kunt u dit vermogen fiscaal gunstig opbouwen.

Bepaal eerst uw pensioengat

De eerste stap is bepalen hoeveel inkomen u straks nodig heeft.

Breng daarom het volgende in kaart:

• vanaf welke leeftijd u wilt stoppen
• hoeveel jaar er zit tussen stoppen en uw AOW
• hoeveel inkomen u jaarlijks nodig heeft in de periode tot uw aow

Zo ontstaat een duidelijk beeld van het benodigde vermogen.

Bereken vervolgens het verschil tussen uw gewenste inkomen en uw verwachte pensioen in de periode tot uw aow:

Gewenst inkomen – verwacht pensioen = pensioengat

Vermenigvuldig dit bedrag met het aantal jaren dat u eerder wilt stoppen. Zo krijgt u een eerste indicatie van het vermogen dat nodig is. Dit is nog exclusief inflatie.

Benut u uw jaarruimte volledig?

Heeft u een pensioengat? Bekijk dan de mogelijkheden om gebruik te maken van de fiscale jaarruimte.

Met deze regeling kunt u:

• extra pensioen opbouwen
• uw inleg aftrekken van uw belastbaar inkomen
• pas belasting betalen wanneer het pensioen wordt uitgekeerd

De Belastingdienst bepaalt jaarlijks hoeveel jaarruimte u heeft. Wie de jaarruimte benut, kan fiscaal voordelig aanvullend pensioen opbouwen.

Na het berekenen van uw jaarruimte en hoeveel u wilt inleggen, kunt u bepalen welke pensioenoplossing het beste bij uw situatie past.

Welke eisen stelt de fiscus aan fiscaal (pre)pensioen?

Voor fiscaal opgebouwd pensioen gelden enkele voorwaarden:

• de uitkering loopt minimaal vijf jaar
• de uitkering start uiterlijk vijf jaar na uw AOW-leeftijd
• de uitkering mag maximaal tien jaar eerder dan uw AOW-leeftijd starten, de uitkering moet dan nog wel minimaal 20 jaar na uw AOW-leeftijd lopen
• het opgebouwde vermogen is niet vrij opneembaar
• de uitkeringen worden belast in box 1

Sparen voor uw prepensioen: een rekenvoorbeeld

Stel dat u 60 jaar bent en wilt eerder stoppen met werken. En stel verder bijvoorbeeld:

• u wilt stoppen met werken als u 64 jaar bent
• uw AOW leeftijd is 68 jaar
• uw gewenst inkomen is €35.000
• uw verwacht pensioen is €24.000

U moet dan een periode van 4 jaar overbruggen, en u komt jaarlijks €11.000 tekort. U heeft dan in totaal minimaal €44.000 nodig om deze vier jaar te overbruggen. Het daadwerkelijke bedrag ligt waarschijnlijk nog iets hoger door inflatie. 

Met onze rendementstool kunt u berekenen hoeveel vermogen u moet sparen om eerder te stoppen met werken.

Om in vier jaar €44.000 op te sparen moet u bij een startkapitaal van €10.000 ongeveer €680 per maand opzij zetten. (status: maart 2026)

Beleggen voor uw prepensioen: een rekenvoorbeeld

Als u eerder begint, dan wordt beleggen een interessante mogelijkheid om het benodigde vermogen op te bouwen. Start u bijvoorbeeld op uw 54e met hetzelfde startkapitaal van €10.000, dan hoeft u ongeveer €185 per maand te beleggen. Na tien jaar kunt u bij een gemiddeld beleggingsprofiel het benodigde kapitaal bereiken. (status: maart 2026)

Wat als uw fiscaal prepensioen niet voldoende is?

Niet iedereen kan een volledig pensioengat fiscaal oplossen. De jaarruimte kan bijvoorbeeld te beperkt zijn. In dat geval is aanvullend vermogen nodig.

Bepaal hoeveel extra vermogen u nodig hebt om eerder met pensioen te gaan. Dat kunt u opbouwen met sparen of beleggen.

Vrij beleggen – als u nog tijd heeft

Heeft u nog voldoende tijd tot uw gewenste pensioenleeftijd? Dan kan beleggen een interessante manier zijn om extra vermogen op te bouwen. Voor beleggen raden wij een horizon aan van minimaal 5 jaar, en bij voorkeur langer dan 10 jaar.

Kenmerken van vrij beleggen:

• vermogen valt in box 3
• kans op hoger rendement dan sparen op langere termijn
• vermogen blijft flexibel beschikbaar

Het risico en het verwachte rendement hangen af van het gekozen beleggingsprofiel. In de tabel ziet u het gemiddelde resultaat wanneer u 10 jaar maandelijks 350 euro belegt, met een eerste inleg van 10.000 euro, voor drie beleggingsprofielen, en voor sparen. 

Bron: Finner, maart 2026.

Wie geld wil laten beleggen doet er goed aan de aanbieders naast elkaar te zetten.  Vermogensbeheer vergelijken geeft u inzicht in kosten, strategie en rendement.

Als uw pensioen dichtbij is

Nadert uw pensioendatum al? Dan wordt beleggen risicovoller. Bij een horizon korter dan vijf jaar is de kans op een negatief beleggingsresultaat groter.

In dat geval kunnen andere keuzes nodig zijn, zoals:

• extra sparen
• uw uitgaven verlagen
• iets langer blijven werken

Uw pensioen naar voren halen is ook mogelijk. U kunt ervoor kiezen om uw pensioen maximaal tien jaar eerder dan de AOW-gerechtigde leeftijd in te laten gaan. Daarnaast kunt u dan minder werken.

U staat er niet alleen voor. Maar begin op tijd!

Eerder stoppen met werken vraagt om een plan. Hoe eerder u begint met plannen en vermogen opbouwen, hoe groter de kans dat uw doel haalbaar wordt.

Financieel specialisten kunnen helpen om inzicht te krijgen in uw mogelijkheden.

De pensioenadviseur

Een pensioenadviseur analyseert uw huidige en toekomstige pensioeninkomen en beoordeelt of dit aansluit bij uw wensen. Hij of zij vergelijkt regelingen, rekent scenario’s door en stemt oplossingen fiscaal en financieel af. We brengen u graag in contact met een vertrouwde pensioenadviseur.

De financieel planner

Een financieel planner kijkt naar uw volledige financiële situatie. Samen vertaalt u uw wensen naar een integraal plan voor inkomen, vermogen en pensioen. U krijgt inzicht in kansen, risico’s en de stappen die nodig zijn om uw doelen te bereiken.

Finner kan u in contact brengen met een onafhankelijk financieel planner. 

De vermogensbeheerder

Een vermogensbeheerder helpt bij het opbouwen en beheren van vermogen voor uw pensioen. De beheerder stelt een portefeuille samen die past bij uw doelen en risicoprofiel en bewaakt de ontwikkeling van uw vermogen.

Vermogensbeheer vergelijken helpt om inzicht te krijgen in kosten, strategie en aanpak.

Zelf pensioen opbouwen

Wilt u eerder stoppen met werken en zelf vermogen opbouwen voor uw pensioen? Ontdek de mogelijkheden om zelf pensioen op te bouwen en ontdek welke oplossingen bij uw situatie passen. Finner kan u in contact brengen met een pensioenspecialist uit ons netwerk.