Beleggen in beleggingsfondsen

Beleggingsfondsen maken beleggen een stuk eenvoudiger. Door te beleggen in een beleggingsfonds koopt u een mandje met aandelen, obligaties of andere beleggingen. Zo spreidt u in één keer uw geld over tal van beleggingen. Beleggingsfondsen worden beheerd door een professionele fondsbeheerder. Er zijn fondsen in alle soorten en maten, en het aanbod van duurzame beleggingsfondsen groeit gestaag. Kosten en rendement hangen af van het type fonds dat u kiest.

Hieronder leest u meer:

Wat is een beleggingsfonds?

Hoe kunt u beleggen in beleggingsfondsen?

De voordelen en nadelen van fondsbeleggen

Beleggen in duurzame beleggingsfondsen

Kosten en rendement van beleggingsfondsen

Welke soorten beleggingsfondsen zijn er?

Wat is een beleggingsfonds?

Een beleggingsfonds is een mandje met beleggingen, zoals aandelen, obligaties of andere beleggingsproducten, dat een fondsbeheerder beheert. U koopt het fonds en de fondsbeheerder belegt dat geld. Beleggen in beleggingsfondsen is een manier van zelf beleggen waarbij u niet zelf de aandelen hoeft uit te zoeken. De samenstelling van het fonds laat u aan de fondsbeheerder over. Let op: als fondsbelegger belegt u zonder risicoadvies. U bent dus zelf verantwoordelijk voor het kiezen van de beste beleggingsfondsen en voor het samenstellen van een passende portefeuille.

Beleggen in beleggingsfondsen is een praktische manier om beleggingen goed te spreiden. Voor beginnende beleggers zijn beleggingsfondsen een toegankelijke start, omdat ze kant-en-klare spreiding bieden. Er is genoeg keus: er bestaan allerlei soorten beleggingsfondsen. Denk daarbij aan aandelenfondsen, obligatiefondsen, vastgoedfondsen en fondsen met een focus op een bepaalde strategie, regio of sector. Er bestaan ook fondsen die de beleggingen spreiden over bovenstaande categorieën. Een beleggingsfonds kan ook in derivaten of grondstoffen beleggen.

Sommige beleggers vinden het lastig om zelf de juiste fondsen te selecteren, of besteden beleggen liever volledig uit. Een (online) vermogensbeheerder neemt dat werk dan van u over. Er zijn ook vermogensbeheerders die beleggen in beleggingsfondsen.

Hoe kunt u beleggen in beleggingsfondsen?

Eerst kiest u bij welke partij u de fondsen koopt. Beleggen in beleggingsfondsen kan via een broker of bank. Er zijn ook fondsenplatforms: partijen waar u alleen in fondsen belegt. Bekende voorbeelden hiervan zijn Brand New Day, FitVermogen en Meesman. Daar belegt u in de eigen fondsen van het platform.

Daarna kiest u in welke fondsen u belegt. Bij een broker kunt u meestal kiezen uit honderden beleggingsfondsen van vele verschillende fondshuizen. Bekende fondsaanbieders zijn bijvoorbeeld ASN Bank, Robeco, Van Lanschot Kempen of internationale fondshuizen zoals BlackRock, BNP Paribas, Fidelity of Goldman Sachs. De VEB biedt een fondsentool aan, waarmee u snel een vergelijking van de relevante beleggingsfondsen krijgt op basis van uw keuzes, met per fonds een rating van de VEB voor kosten, rendement en risico. Dat helpt om de beste beleggingsfondsen voor uw situatie te vinden.

De keuze van uw broker is een belangrijke stap. Vergelijk brokers daarom op kosten en mogelijkheden van het platform. Naast de kosten voor het fonds, die in de koers verwerkt zitten, brengen banken of brokers ook nog kosten in rekening. Denk hierbij aan transactiekosten of een ‘service fee’. Lees meer over kosten van beleggen. Alle extra kosten drukken op uw rendement, en op de lange termijn tikt dat flink aan.

U kunt het beleggen ook uitbesteden aan een vermogensbeheerder. Vermogensbeheerders kopen niet altijd rechtstreeks aandelen of obligaties. Ze gebruiken dan beleggingsfondsen, trackers of indexfondsen. U kunt dus ook een portefeuille met beleggingsfondsen kopen via een vermogensbeheerder. Vergelijk vermogensbeheer en kies de partij die het beste bij u past.

De voordelen en nadelen van fondsbeleggen

Voordelen van fondsbeleggen

• Gemak
• Kant-en-klare spreiding
• Zelf beleggen in combinatie met professionele expertise
• Instappen met kleine bedragen
• Ruime keuze

Beleggen in fondsen past bij u als u zelf wilt beleggen, maar daar weinig tijd aan wilt of kunt besteden. U spreidt uw vermogen met kant-en-klare oplossingen. Fondsbeleggen combineert zelf beleggen met beheerd beleggen: u kiest zelf de beleggingsfondsen, en een expert bepaalt de samenstelling van die fondsen.

Beleggingsfondsen bieden gemak en een goede spreiding, ook als u met een beperkt bedrag begint. Fondsbeleggen leent zich goed voor beleggen met kleine bedragen, omdat u via de fondsen direct profiteert van een brede spreiding. Dat kunt u bijvoorbeeld doen via periodiek beleggen in beleggingsfondsen. Een ander voordeel is de ruime keuze. Er bestaan wereldwijd meer beleggingsfondsen dan beursgenoteerde bedrijven (bronnen: ICI en World Federation of Exchanges). Voor elke strategie, focus, regio of categorie zijn er fondsen te vinden. Zo bereikt u ook markten die voor een particuliere belegger anders moeilijk toegankelijk zijn.

Nadelen van fondsbeleggen

• Veel keuze maakt kiezen lastig
• Minder eigen regie
• Beheerkosten, in geval van actieve fondsen
• Beperkte verhandelbaarheid
• Liquiditeitsrisico, in sommige gevallen

Die ruime keuze kan ook een nadeel zijn. Er bestaan tools die het kiezen makkelijker maken. De VEB biedt een fondsentool, waarmee u de beste beleggingsfondsen eenvoudiger selecteert. Beleggen in fondsen kent ook andere nadelen. U belegt op grotere afstand en heeft minder eigen regie. U kiest alleen het fonds, want de fondsbeheerder doet het beleggen zelf. En daar hangen kosten aan. De beheerkosten zijn een nadeel: die liggen bij een actief beleggingsfonds hoger dan bij een tracker die passief een index volgt.

Verder zijn fondsen niet doorlopend verhandelbaar op de beurs. Veel beleggingsfondsen zijn periodiek verhandelbaar, waardoor u alleen op vastgestelde tijden kunt in- of uitstappen. Dat kan een keer per dag zijn, of eens per week of nog minder vaak. De koers van het fonds verandert dan ook alleen periodiek. Dat beperkt uw vrijheid om op elk moment te handelen. Een risico is dat een fonds op slot kan gaan (liquiditeitsrisico) als er ineens te veel beleggers uit willen stappen, of als de toestroom te groot is. Dit gebeurt soms bij vastgoedfondsen, als door onrust op de vastgoedmarkt veel beleggers tegelijk willen uitstappen. Vastgoed laat zich niet snel verkopen. Het fonds kan dan op slot gaan en uw geld zit dan langere tijd vast.

Beleggen in duurzame beleggingsfondsen

Steeds meer beleggers houden ook rekening met het effect van hun beleggingen op mens en milieu. Met duurzame beleggingsfondsen belegt u in beursgenoteerde bedrijven of obligaties met een duurzaam karakter. Het gaat dan om fondsen met een strategie die zich richt op duurzaamheid, maatschappelijke bijdrage, of factoren op het gebied van milieu, sociaal beleid en goed ondernemingsbestuur (ESG). U bent zelf verantwoordelijk voor de duurzame fondsen die u kiest.

Bekende aanbieders van duurzame beleggingsfondsen zijn Triodos Bank en ASN Bank. Zij bieden enkel duurzame beleggingsfondsen aan. ASN Bank heeft er 11, waarvan 5 mixfondsen (bron: ASN Bank). Triodos Bank biedt themafondsen, mixfondsen, obligatiefondsen en aandelenfondsen aan (bron: Triodos). U kunt ook zelf fondsen zoeken met een duurzaam karakter. Vrijwel elk fondshuis biedt inmiddels een vorm van duurzaam beleggen aan. De doelstelling van het fonds vindt u in het essentiële-informatiedocument (Eid). Let op: soms is er sprake van ‘greenwashing’, een marketingtruc waarbij een aanbieder fondsen groener voorstelt dan ze werkelijk zijn. Sinds 1 januari 2023 gelden er specifiekere transparantieregels voor duurzaamheidsinformatie. Die regels laten u beter zien hoe ‘groen’ een beleggingsfonds echt is, zodat uw keuze aansluit bij uw verwachtingen.

Sommige partijen bieden groene beleggingsfondsen met een fiscaal voordeel aan. Groenfondsen zijn beleggingsfondsen die investeren in duurzame projecten die officieel gekwalificeerd zijn als groene belegging. U belegt dus met een keurmerk van de Nederlandse overheid, en dat levert extra fiscale voordelen op. Een overzicht van de beschikbare groenbeleggingen vindt u bij de Belastingdienst. De fiscale voordelen verdwijnen echter per 2028.

Kosten en rendement van beleggingsfondsen

Beleggen in beleggingsfondsen is makkelijk en u bouwt snel spreiding op in uw portefeuille. Beleggingsfondsen kosten wel geld, en dat gaat van uw rendement af. Naast de fondskosten brengt ook de broker waar u het fonds koopt kosten in rekening. Lees meer over kosten bij beleggen.

Kosten en rendementen hangen af van welke fondsen u kiest. Sommige fondsen zijn erop gericht de markt te verslaan: dat zijn actieve beleggingsfondsen. Andere fondsen volgen alleen een index: dat zijn passieve fondsen. Passieve beleggingsfondsen leveren over het algemeen betere rendementen dan actieve (bron: Morningstar). Dat komt vooral door de hogere kosten die gepaard gaan met actief beheer. Het fonds moet die kosten eerst terugverdienen voordat u rendement behaalt. De fondskosten liggen bij passieve fondsen aanzienlijk lager.

Veelvoorkomende kosten van beleggingsfondsen zijn:

• Fondskosten: de jaarlijkse vergoeding voor het beheer van het vermogen en de eventuele prestatievergoeding voor de fondsbeheerder. Deze kosten zitten verwerkt in de koers. Bij actief beheerde beleggingsfondsen zijn de fondskosten meestal hoger dan bij een tracker. Deze kosten variëren van 0,05% voor een passief fonds tot boven de 2% voor actief beheerde fondsen (bronnen: VEB en Morningstar). De exacte kosten staan in het essentiële-informatiedocument (Eid) en in het prospectus van het fonds.
• Bij veel fondsen zijn er in- en uitstapkosten. Dit is niet altijd goed zichtbaar.
• Zorg voor inzicht in alle kosten, want die gaan af van uw rendement.

Het rendement van beleggingsfondsen hangt af van het gekozen fonds. Lees meer over het rendement van beleggen op Finner. Het aanbod aan beleggingsfondsen is breed. Mixfondsen verdelen de beleggingen op een vergelijkbare manier als een vermogensbeheerder. Er zijn ook specifieke fondsen, bijvoorbeeld gericht op een bepaalde sector of regio. Hun rendement kan flink afwijken van de markt. De categorie waarin u belegt bepaalt het risico dat u loopt. Tegenover meer risico staat gemiddeld en op lange termijn een hoger verwacht rendement. Maar er is geen garantie op een hoger rendement.

Welke soorten beleggingsfondsen zijn er?

Er zijn veel verschillende soorten beleggingsfondsen. Bij de vraag wat de beste beleggingsfondsen zijn, kijken beleggers vaak naar het rendement. Maar een beleggingsfonds moet ook passen bij uw voorkeuren en risicoprofiel, en de kosten wegen mee. Bepaal daarom eerst welk type beleggingsfonds bij u en uw portefeuille past.

Hieronder leest u meer over de meest gangbare beleggingsfondsen.

Aandelenfondsen

Een aandeel is een soort eigendomsbewijs van een bedrijf. Met aandelen kopen wordt u voor een klein deel mede-eigenaar van het bedrijf. Via een aandelenfonds belegt u automatisch in meerdere bedrijven. Het is een mandje met aandelen die de fondsbeheerder selecteert. Mocht het met één bedrijf niet goed gaan, dan kan het rendement van andere bedrijven in het fonds dat compenseren. Een aandelenfonds kent een hoger risico dan een obligatie- of mixfonds, omdat aandelen risicovollere beleggingen zijn, waar ook een hoger te verwachten rendement tegenover staat.

Obligatiefondsen

Een obligatie is een schuldbewijs van degene die geld bij u leent. Dat kan een overheid zijn, of een bedrijf. U leent met een obligatie geld uit voor een vaste periode tegen een vaste vergoeding. De waarde van een obligatie kan net als bij aandelen stijgen en dalen. In plaats van zelf obligaties te kopen, belegt u via een obligatiefonds ineens in een mandje met obligaties. Dit kunnen staatsobligaties en/of bedrijfsobligaties zijn. Obligatiefondsen kennen over het algemeen een lager risico dan aandelenfondsen.

Vastgoedfondsen

Beleggen in vastgoed is via beleggingsfondsen toegankelijk voor particuliere beleggers. Via een vastgoedfonds belegt u in onroerend goed, zoals bedrijfsruimtes, kantoorgebouwen of winkelcentra. Het rendement komt uit huur en uit waardestijging van het vastgoed. Het fonds spreidt het risico over meerdere soorten onroerendgoedprojecten. Die spreiding kan ook over verschillende landen gaan. Dankzij vastgoedfondsen is deze beleggingscategorie bereikbaar voor kleine beleggers, die anders nooit voldoende vermogen zouden hebben om te kunnen spreiden over vastgoed.

Indexfondsen

Een indexfonds is een beleggingsfonds dat ernaar streeft om hetzelfde rendement en risico te behalen als een bepaalde beursindex. Dit doet het door die index zo exact mogelijk na te bootsen. Beleggen in een index is een voordelige manier van beleggen, waarbij u genoegen neemt met het rendement van de index en u niet bezighoudt met pogingen om die te verslaan. Actief beheerde beleggingsfondsen streven meestal juist naar een beter rendement dan de index. Een indexfonds is periodiek verhandelbaar tegen de fondswaarde, meestal eenmaal per dag. Daarin verschilt een indexfonds van een tracker: die kunt u de hele dag verhandelen tegen actuele koersen.

Geldmarktfondsen

Geldmarktfondsen, of money market funds, zijn beleggingsfondsen die het kapitaal beleggen in kortlopende geldmarktinstrumenten, zoals deposito’s en kortlopend schuldpapier. Daardoor blijft de liquiditeit hoog. Het rendement beweegt mee met de korte rente. Geldmarktfondsen hebben een relatief laag risico. Met geldmarktfondsen is de geldmarkt ook bereikbaar voor particuliere beleggers. Houd wel rekening met beheerkosten en op- en afslagen.

Mixfondsen

Een mixfonds combineert verschillende beleggingscategorieën in één beleggingsfonds. Mixfondsen spreiden het vermogen over aandelen, obligaties en soms alternatieven als vastgoed. Zo spreidt u op een eenvoudige manier uw risico. Mixfondsen lenen zich goed voor beginnende beleggers, voor periodiek beleggen of voor beleggen met kleine bedragen. Mixfondsen verschillen in risicoprofiel, van offensief tot defensief.

U kunt zelf in mixfondsen beleggen, of dat laten doen. Dat laatste is een vorm van online vermogensbeheer. Ook dan kiest u zelf uw risicoprofiel, maar u laat het beleggen over aan een beheerder die uw geld belegt in een portefeuille met een mix van beleggingsfondsen.

Hedgefondsen

Ten slotte zijn er hedgefondsen. Een hedgefonds is een specifiek type beleggingsfonds, dat geavanceerde beleggingsstrategieën inzet om rendement te genereren ongeacht de marktomstandigheden. Hedgefondsen mogen andere strategieën toepassen dan gewone beleggingsfondsen en zijn flexibeler in de beleggingskeuzes. Zij kunnen bijvoorbeeld short selling en hefboomwerking toepassen. Verder zijn hedgefondsen doorgaans alleen toegankelijk voor institutionele beleggers en vermogende particulieren vanwege de hoge instapdrempel en de bijbehorende risico’s. Hoewel hedgefondsen grote winsten kunnen opleveren, gaan ze gepaard met hoge kosten en een aanzienlijk hoger risico.

Vergelijk vermogensbeheer en mixfondsen op Finner. Zo ziet u in één overzicht welke kosten en rendementen bij elke partij horen, en kiest u de partij die past bij uw doelen.