Beurskoersen stijgen en dalen soms hard in korte tijd. Na een flinke stijging twijfelen veel beginnende beleggers of instappen nog verstandig is, uit angst voor een koerscorrectie. Na een scherpe daling voelt instappen net zo lastig, want dan overheerst de onrust. Toch is het antwoord op de vraag ‘nu instappen of wachten’ eenvoudiger dan het lijkt: bij beleggen is tijd belangrijker dan timing.
Het beste instapmoment laat zich niet voorspellen. Uit data van Finner blijkt dat zelfs professionele vermogensbeheerders instappen en uitstappen zelden goed timen. Dat voorspellen hoeft ook niet. In dit artikel leest u waarom, met concrete tips om uw instaprisico te verlagen.
Waarom beursrecords niet bijzonder zijn
Instappen of wachten tot een correctie?
Wat is het beste instapmoment?
Instappen of wachten met beleggen tijdens onrust
Risico verlagen? Gespreid instappen!
Hoe kan ik het beste instappen?
Waarom beursrecords niet bijzonder zijn
Een record klinkt als een zeldzame prestatie. Beursrecords krijgen veel media-aandacht en roepen hoogtevrees op: na een flinke stijging verwachten veel beleggers een daling. Het verleden laat iets anders zien. Beursrecords zijn helemaal niet bijzonder en vormen juist de basis van wat beleggen op lange termijn rendabel maakt. Uit onderzoek blijkt dat beurskoersen in 30% van de maanden op recordhoogte staan. De verklaring daarvoor is goed te geven.
Wereldeconomie en beurzen stijgen op lange termijn
Dat beursrecords zo vaak voorkomen, is goed verklaarbaar. Twee historische feiten vormen de basis:
- Op lange termijn groeide de wereldeconomie altijd.
- Aandeelhouders profiteerden mee: een aandelenportefeuille leverde historisch, gecorrigeerd voor inflatie, ruim 7% per jaar op.
Aandelenkoersen weerspiegelen de waarde van bedrijven. Het grootste deel van de tijd maken bedrijven winst en groeien ze, en dat vertaalt zich in hogere koersen. Op lange termijn loopt de lijn van de beurs exponentieel omhoog, en als aandeelhouder profiteert u daarvan.
De grafiek hierboven toont de MSCI World Index, een van de bekendste wereldwijde aandelenindices. Op lange termijn steeg deze altijd en werd elke crash weer goedgemaakt. Wie voor de lange termijn belegde, kon tot nu toe op nieuwe records rekenen. Toch overheerst vaak de angst voor een daling, en die trekt de aandacht weg van deze feiten.
Bedrijfswinst als drijver van de beurs
Op lange termijn volgen beurskoersen grofweg de bedrijfswinsten. Bedrijven die structureel meer winst maken, creëren meer waarde. Ze keren die winst uit als dividend of investeren die opnieuw in groei. Dat vormt het fundament onder de stijgende lijn van de beurs.
Net als de wereldeconomie laten bedrijfswinsten over langere perioden een duidelijke opwaartse trend zien. Dat is een belangrijke motor achter stijgende koersen. Op korte termijn bewegen koersen vooral door renteontwikkelingen, verwachtingen en sentiment.
Koers-winstverhouding als drijver van de beurs
De koers-winstverhouding toont hoe aandelen geprijsd zijn ten opzichte van de winst. Historisch geldt een verhouding tussen 10 en 20 vaak als gangbaar. Een hogere verhouding lijkt risicovol, maar is vaak goed verklaarbaar: door sterke winstgroei, lage rente of hoge verwachtingen. Dat verschilt bovendien per sector. Zolang winstvooruitzichten en vertrouwen hoog blijven, kunnen koersen lang doorstijgen. Beursrecords en een hoge koers-winstverhouding zijn daarom geen automatische voorbode van een correctie.
Instappen op recordhoogte?
Angst om bij recordkoersen in te stappen is ongegrond, blijkt uit onderzoek. Schroders becijferde dat Amerikaanse aandelen sinds 1926 in 30% van de maanden op een all-time high stonden. Na een record stegen de beurzen bovendien vaak door. Het gemiddelde rendement in de twaalf maanden na een piek lag 10,3% boven de inflatie. In de twee of drie jaar na een piek vlakte het rendement wat af, maar bleef bovengemiddeld.
Instappen of wachten tot een correctie?
Wie het spannend vindt om bij beursrecords in te stappen, wacht vaak liever even op een correctie. Wanneer die dip komt, valt alleen niet te zeggen. Vaak zijn de verliezen binnen vier tot acht maanden goedgemaakt. Beleggers die correcties proberen te timen, missen daardoor juist sterke herstelperiodes, stelt beleggerstrainer Hans Oudshoorn (Telegraaf).
Twijfelt u tussen instappen of wachten, houd dan in elk geval rekening met het volgende:
- Afwachten kan uw rendement fors verlagen. Een Amerikaanse aandelenportefeuille leverde sinds 1926 een reëel rendement van ruim 7% per jaar op. Wie na elk beursrecord even uitstapte, behaalde slechts 4,7%, zo blijkt uit onderzoek van Schroders. Beursrecords worden namelijk vaak gevolgd door nieuwe records.
- Instappen ná een koersdaling laat zich lastig timen. Het juiste moment is namelijk niet aan te wijzen. Beurzen dalen zelden zomaar: meestal is er een gebeurtenis die beleggers terughoudender maakt, waardoor de koersen zakken. Dan hebt u stalen zenuwen nodig om alsnog in te stappen. In het ergste geval volgt een beurscrash. De markt is dan heel beweeglijk en de verleiding is groot om te wachten op ‘een beter moment’. Zo bent u weer terug bij af.
Wat is het beste instapmoment?
Het beste instapmoment bestaat in de praktijk nauwelijks. De markt timen is ingewikkeld en leidt vaak tot teleurstelling, want koersen laten zich vrijwel niet voorspellen. Zelfs professionele vermogensbeheerders lukt dat zelden, zo blijkt uit data van Finner. Zij hebben meer tijd, informatie en ervaring, en beschikken vaak over snellere verbindingen met koersdata en de beurs. Toch gaan de rendementen van vrijwel alle vermogensbeheerders in crisistijden met de beurs mee omlaag.
Timing heeft nog een probleem: u doet het nooit helemaal goed. Achteraf is er altijd wel een nóg beter instapmoment aan te wijzen. De markt timen is daarom verspilde energie. Goede timing is gelukkig niet nodig om rendement te maken.
Tijd is belangrijker dan timing
Bij beleggen weegt tijd zwaarder dan timing. Een lange beleggingstermijn bepaalt uw resultaat veel sterker dan de exacte in- en uitstapmomenten.
Het hoogste verwachte rendement haalt u daarom door direct volledig in te stappen. U zet dan meteen al uw geld aan het werk. Geld langs de zijlijn verliest immers waarde door inflatie, belastingen en de lage rente. In één keer instappen brengt wel een risico mee: het moment kan net vóór een grote koersdaling liggen. Die kans is klein, maar bestaat. Beleg daarom alleen met geld dat u lange tijd kunt missen, bij voorkeur 10 tot 15 jaar. Een lange beleggingshorizon vangt de schommelingen in de markt op. En hoe langer u belegt, hoe minder het instapmoment uitmaakt.
Naast een lange termijn verlaagt u het instaprisico verder door gespreid in te stappen.
De verwachting van de beurs op lange termijn
De langetermijnverwachting voor de aandelenbeurzen hangt af van veel factoren: economische groei, inflatie, rentestanden en geopolitieke ontwikkelingen. Die factoren zitten doorgaans al in de koersen verwerkt. Economisch nieuws verwerkt de markt vaak binnen enkele milliseconden in de aandelenprijzen. Daardoor kunt u er als particuliere belegger nauwelijks nog op anticiperen.
Toch is beleggen verstandig. Historisch stijgen aandelenmarkten altijd, ondanks de volatiliteit op korte termijn. Wereldwijde aandelenkoersen laten daarom op lange termijn een exponentieel opgaande lijn zien. Aandelen leveren gemiddeld 7% per jaar op, en zetten zo steeds nieuwe records neer. Kijk daarom niet naar de beursverwachting op korte termijn, maar beleg met geld dat u langere tijd kunt missen.
Het voordeel van nu instappen
Op de langere termijn levert beleggen met een gespreide portefeuille van aandelen en obligaties meer op dan sparen. Daarom is beleggen een verstandige keuze. Of beleggen bij u past, hangt van uw situatie af. Een lange termijn is daarbij cruciaal, want aandelenbeurzen laten over lange periodes een stijgende lijn zien. Geld dat u op korte termijn nodig hebt, houdt u als buffer op een spaarrekening. Het vermogen dat u langere tijd kunt missen, kunt u beleggen. Risico en rendement gaan hand in hand: op korte termijn zijn koersen beweeglijk en onzeker, maar op lange termijn beloont de markt uw risico met rendement.
Hoe langer u belegt, hoe groter de kans op succes. Reken het zelf uit met onze Sparen of beleggen tool, of bekijk de voorbeelden hieronder.
| Inleg €10.000 | Sparen | Beleggen (slecht scenario) | Beleggen (normaal scenario) | Beleggen (goed scenario) |
|---|---|---|---|---|
| Na 10 jaar | €11.378 | €9.157 | €16.006 | €27.243 |
| Na 25 jaar | €13.809 | €16.421 | €32.198 | €62.140 |
Instappen of wachten met beleggen tijdens onrust
Regelmatig zorgt wereldnieuws voor zenuwachtige reacties op de beurs. Juist dan voelt afwachten op een beter instapmoment aantrekkelijk, maar het werkt vaak averechts. De markt timen is tijdens onrust nog lastiger. De markt is dan heel beweeglijk en verwerkt nieuws razendsnel in de koersen. Zodra de lucht opklaart, staan de beurzen meestal alweer een stuk hoger, en stapt u juist tegen hogere koersen in. Houd ook in onrustige tijden daarom de blik op de lange termijn.
Wat als ik beleg tijdens een beurscrisis?
Maakt u in die periode een beurscrisis mee, dan geeft een langere beleggingshorizon u genoeg tijd voor herstel. De geschiedenis leert dat koersen na een crisis altijd herstelden. Na de coronacorrectie van maart 2020 ging dat snel: binnen een jaar. Het langst duurde het herstel na de grote crisis van 1929, toen de beurs pas na 14 jaar weer op het oude niveau stond.
Beleggen in oorlogstijd
Beleggen in oorlogstijd lijkt een noodscenario. Toch leert de geschiedenis dat oorlogen en andere grote wereldgebeurtenissen de aandelenbeurzen maar beperkt raakten. Anders dan veel mensen verwachten, werkte geopolitiek meestal maar kort door in de koersen. De Amerikaanse S&P 500 laat dat goed zien. In slechts twee van de laatste dertig geopolitieke gebeurtenissen daalde de index een jaar later met meer dan 15%. Gemiddeld noteerde de S&P 500 na twaalf maanden juist 7,8% hoger.
Risico verlagen? Gespreid instappen!
In één keer instappen voelt voor sommige beleggers als een te grote stap. Wilt u het risico beperken, dan bestaat er een eenvoudig alternatief voor het dilemma ‘instappen of wachten’: gespreid instappen. Zo hoeft u de markt niet te timen. U belegt niet alles ineens, maar bouwt uw portefeuille geleidelijk op.
Stel, u hebt €100.000 te beleggen. In plaats van dit ineens in te leggen, spreidt u uw instapmomenten. U belegt dan bijvoorbeeld vijf keer €20.000 op vooraf bepaalde momenten, ongeacht de markt. Zo stapt u nooit met het hele bedrag op een hoogte- of dieptepunt in.
Door uw instapmomenten te spreiden ontstaat een gemiddelde aankoopprijs en verdwijnt het risico van slechte timing. Dat geeft rust: u stapt niet op het verkeerde moment in en raakt minder van slag als uw beleggingen ineens dalen.
Er is ook een keerzijde. Gespreid instappen levert een lager verwacht rendement op, omdat u niet ineens uw volledige vermogen aan het werk zet maar het rustig opbouwt. Lees meer hierover in ons artikel over veilig beleggen.
Periodiek beleggen – gespreid blijven instappen
Het risico om aandelen te duur te kopen beperkt u ook structureel met periodiek beleggen: een vast bedrag per maand. U koopt dan op vaste momenten aandelen, of de koersen nu hoog of laag staan. Stijgt de koers, dan hebt u over uw eerdere inleg alvast winst. Daalt de koers, dan koopt u de volgende maand goedkoper in, en bij een lagere prijs automatisch meer stukken. Zo drukt u de gemiddelde aankoopprijs van uw beleggingen. Hieronder een rekenvoorbeeld:
| Maandelijkse inleg | Koers aandeel | Aantal aandelen | |
|---|---|---|---|
| Maand 1 | €300,- | €20,- | 15 |
| Maand 2 | €300,- | €12,50 | 24 |
| Maand 3 | €300,- | €15,- | 20 |
| Totaal | €900,- | Gem. aankoopprijs €15,25 | 59 |
Hoe kan ik het beste instappen?
Beweeglijke koersen horen bij beleggen: zonder risico geen rendement. Een lange beleggingshorizon en een goed plan zijn daarom cruciaal. Wie dat op orde heeft, maakt zich veel minder zorgen om de beursverwachting op korte termijn. De geschiedenis leert dat de beurs op lange termijn zijn opgaande lijn weer oppakt.
Een lange beleggingshorizon
Beleggen is voor de lange termijn, en dat gaat met horten en stoten. Een termijn van 10 jaar of langer is ideaal. Dan hebt u tijd om verliezen goed te maken en is de kans op succes groter. Verliezen treden vaak op korte termijn op, waarna de beurzen herstellen. Dat duurt soms enkele weken, soms enkele jaren, zoals na de crisis van 2008. Komt uw beleggingsdoel dichterbij, dan bouwt u het risico in uw portefeuille af.
Een goed beleggingsplan
Finner raadt u altijd aan om met een goed plan te beginnen. Dat plan is de basis voor succesvol beleggen, ook in mindere tijden. U belegt om op lange termijn een hoger rendement te halen; op korte termijn zijn de risico’s te groot. In uw plan legt u vast hoe lang u wilt beleggen en tegen welk risico. Juist voor dit soort spannende tijden hebt u dat plan opgesteld. Houd daarom vast aan de koers die u hebt bepaald.
Een onrustig beursklimaat is een stresstest voor uw plan en risicoprofiel. Onrust op de beurs maakt u een ervaring rijker: u merkt hoe u zelf op koersdalingen reageert. Dat het erbij hoort, wist u, maar het echt meemaken is iets anders. Evalueer daarom na een correctie uw plan en risicoprofiel. Vindt u het risico te hoog, dan stelt u uw risicoprofiel naar beneden bij.
Tips om aan de slag te gaan
Onthoud onderstaande tips rond timing:
- Begin altijd met een plan
- Tijd is belangrijker dan timing
- Beleg met geld dat u langere tijd kunt missen
- Laat u niet afleiden door beursrecords of onrustige tijden
- Door het instapmoment te spreiden verlaagt u het risico
Het beleggen zelf kunt u overlaten aan specialisten met de expertise, tijd en ervaring: kies dan voor beheerd beleggen. Op basis van uw wensen, situatie en risicobereidheid stelt een vermogensbeheerder een portefeuille samen die bij uw risico past. Bij veel vermogensbeheerders legt u ook periodiek een klein bedrag in, zodat u het risico rustig opbouwt. Op Finner vergelijkt u eenvoudig vermogensbeheerders in Nederland.
Wilt u zelf beleggen, dan is dat iets voor u bij voldoende ervaring, kennis en tijd. U bent dan zelf verantwoordelijk voor de producten waarin u belegt, en inzicht in de risico’s is onmisbaar. Vergelijk brokers op Finner om bij de juiste partij een beleggingsrekening te openen, of lees ons artikel beleggen voor beginners. Twijfelt u nog tussen laten beleggen en zelf beleggen, gebruik dan onze tool.