Vermogensbelasting 2022: betalen over sparen en beleggen

Deel dit artikel
vermogensbelasting

De vermogensbelasting ligt al jaren onder vuur en de plannen zijn meerdere malen gewijzigd. De Belastingdienst is zelfs door de rechter op de vingers getikt omdat het systeem onredelijk is. Wat gaat er nu veranderen? En wat betekent het voor uw belastingaangifte als de fiscus gaat kijken naar de werkelijke verdeling van uw vermogen tussen sparen en en beleggen? We zetten het in dit artikel op een rij.


In dit artikel:

Wanneer betaalt u vermogensbelasting?

Huidig systeem benadeelt spaarders

Compensatie voor spaarders

Vermogensbelasting 2022

Vermogensbelasting 2021

Hervorming van de vermogensbelasting

Per 2025 vermogensaanwasbelasting


Wanneer betaalt u vermogensbelasting?

U moet vermogensrendementsheffing betalen wanneer uw vermogen groter is dan de vrijstelling. In 2022 bedraagt het vrijgestelde vermogen €50.650. Wanneer u fiscaal partners bent, geldt het dubbele. Blijft u onder die grens, dan betaalt u geen belasting. Komt u erboven, dan heft de fiscus in het huidige systeem belasting over fictieve rendementen. Belangrijk om te realiseren is dat uw daadwerkelijke spaarrente of behaalde rendement geen rol speelt in de berekening van de vermogensbelasting. Dit systeem gaat echter veranderen.



Spaarders benadeeld

Eind 2021 oordeelde de Hoge Raad dat het huidige systeem voor de heffing op spaargeld en beleggingen onredelijk en discriminerend is. De fiscus rekent sinds 2017 met fictieve rendementen die in de praktijk onhaalbaar zijn. Dat levert een onredelijk hoge belastingdruk voor spaarders op. Het is aan de wetgever om dit op te lossen. Stapsgewijs komt het kabinet met een oplossing. Spaarders die bezwaar maakten worden gecompenseerd voor de jaren 2017 tot en met 2020. Voor de jaren daarna moet nog een besluit worden genomen hoe de heffing er dan uit gaat zien.



Fiscus biedt compensatie en past regels aan

Spaarders en beleggers betaalden van 2017 tot en met 2020 te veel belasting in box 3. Het kabinet heeft eind april 2022 bekendgemaakt dat het bezwaarmakers tegen de vermogensrendementsheffing zal compenseren volgens de spaarvariant. Nog altijd werkt de fiscus daarbij met fictieve rendementen, maar laat de rentepercentages beter aansluiten bij het werkelijke rendement. Hierbij krijgen vooral mensen met veel spaargeld geld terug. Het hangt van uw persoonlijke situatie af of u in aanmerking komt voor de compensatie over de jaren 2017-2020. U moet dan bezwaar hebben gemaakt, of over een of meerdere jaren is nog geen definitieve aanslag opgelegd. De fiscus zal de desbetreffende mensen automatisch compenseren. Hoeveel geld bezwaarmakers terugkrijgen, hangt af van het deel van hun vermogen dat op een spaarrekening staat.


Het kabinet moet nog beslissen of ook belastingbetalers die geen bezwaar hebben gemaakt recht hebben op compensatie. De berekening van de vermogensbelasting over 2021 en 2022 wordt voor iedereen aangepast naar de nieuwe belastingregels. 


Het vermogen wordt verdeeld in drie groepen, met een fictief rendement voor elke groep. Dit rendement wisselt per jaar en is gebaseerd op de gemiddelden uit dat jaar. De aangepaste rendementen waarmee de fiscus rekent sluiten wel beter aan bij het rendement dat de meeste mensen over hun spaargeld krijgen.


Vermogen20172018201920202021
Sparen0,25%0,12%0,08%0,04%0,01%
Beleggen5,39%5,38%5,59%5,28%5,69%
Schulden3,42%3,20%3,00%2,74%2,46%

Tabel: fictieve rendementen voor sparen, beleggen en schulden, bron: Belastingdienst


Vermogensbelasting 2022

Vooralsnog blijft de fiscus rekenen met fictieve rendementen, maar die sluiten beter aan bij de werkelijkheid. Het tarief voor de vermogensbelasting bedraagt 31% over dat fictieve totaalrendement, afhankelijk van de wijze waarop u uw vermogen heeft verdeeld tussen sparen, beleggen en schulden. De totstandkoming van deze fictieve rendementen vindt u op de website van de belastingdienst


Vrijstelling vermogensbelasting
Vanaf 2022 geldt een heffingsvrij vermogen van €50.650 per persoon. Bent u fiscaal partners, dan verdubbelt de vrijstelling tot €101.300. Wanneer uw vermogen op 1 januari 2022 lager is dan het heffingsvrij bedrag komt u niet in box 3 terecht en betaalt u geen vermogensbelasting.


Rekenvoorbeeld spaarvariant (voorlopig)

Uw vermogen bedraagt op 1 januari 2022 €100.000 en u bent geen fiscaal partners. De fiscus kijkt nu naar de werkelijke verdeling van uw vermogen tussen sparen, beleggen en schulden. Uw vrijstelling wordt naar rato verdeeld tussen het spaar- en beleggingsgedeelte.


Bent u een spaarder, dan betaalt u bijna niets. Over de 49.350 euro spaargeld boven de vrijstelling rekent de fiscus met -0,01% rendement, oftewel 5 euro negatief. U ontvangt dan  1 euro belasting terug (31% van 5 euro). 


Stel u belegt de helft van uw vermogen en de andere helft zet u op een spaarrekening. Dan bent u duurder uit dan in de oude regeling:

24.675 euro spaargeld, -0,01% rendement, levert -2 euro op. 

24.675 euro aan beleggingen met een fictief rendement van 5,53%, levert 1365 euro op. 

Het totaalrendement waarmee de fiscus rekent bedraagt 1363 euro.

De heffing van 31% komt dan op 422 euro.


De berekening is voorlopig, omdat de plannen nog definitief vorm moeten krijgen. Met de spaarvariant krijgt u een nieuwe berekening die aansluit op de werkelijke verdeling van spaargeld en beleggingen. De fictieve verdeling vervalt dus. 



Vermogensbelasting berekenen (oude situatie) 


Let op: onderstaand voorbeeld betreft de oude situatie!

In 2022 betaalt u voor het vermogen boven de vrijstelling 31% over het fictieve rendement. De belastingdruk in box 3 valt in 2022 iets lager uit dan in 2021. Door de gedaalde rente rekent de belastingdienst in 2022 met iets lagere fictieve rendementen. De percentages waar u uw te betalen belasting mee berekent vindt u in onderstaande tabel. 


SchijfVermogenRendementsheffing
Heffingsvrij vermogen< € 50.6500%
Schijf 1€ 50.650 tot € 101.3000,56%
Schijf 2€ 101.301 tot € 1.012.3501,35%
Schijf 3Vanaf € 1.012.3511,71%

Tabel 1: vermogensbelasting 2022 berekenen



Rekenvoorbeeld (oude situatie) 

Uw vermogen bedraagt op 1 januari 2022 €100.000 en u bent geen fiscaal partners. Over de eerste €50.650 betaalt u geen belasting. Over de resterende €49.350 betaalt u 0,56%. U betaalt dus in totaal €276 (0,28%). 



Vermogensbelasting 2021

Vrijstelling vermogensbelasting

Per 1 januari 2021 geldt er een heffingsvrij vermogen van €50.000. Wanneer uw vermogen op 1 januari 2021 lager is dan dit bedrag betaalt u geen vermogensrendementsheffing. Voor fiscale partners geldt een gezamenlijke vrijstelling van €100.000.


Rekenvoorbeeld rechtsherstel volgens spaarvariant

Uw vermogen bedraagt op 1 januari 2021 €100.000 en u bent geen fiscaal partners. De fiscus kijkt naar de werkelijke verdeling van uw vermogen. Uw vrijstelling wordt naar rato verdeeld tussen het spaar- en beleggingsgedeelte. 


Bent u een spaarder, hoeft u nagenoeg geen belasting te betalen over uw vermogen. Over de 50.000 euro spaargeld boven de vrijstelling rekent de fiscus met 0,01% rendement, oftewel 5 euro. Daar betaalt u dan 1 euro belasting over (31% van 5 euro). 


Stel u belegt de helft van uw vermogen en de andere helft zet u op een spaarrekening. Dan bent u duurder uit dan in de oude regeling:

25.000 euro spaargeld, 0,01% rendement, levert 2,50 euro op. 

25.000 euro aan beleggingen met een fictief rendement van 5,69%, levert 1422,50 euro op. 

Het totaalrendement waarmee de fiscus rekent bedraagt 1425 euro.

De heffing van 31% komt dan op 442 euro. 



Vermogensbelasting berekenen (oude situatie) 


Let op: onderstaand voorbeeld betreft de oude situatie!

In 2021 betaalt u voor het vermogen boven de vrijstelling 31% over het fictieve rendement. Het maakte daarbij niet uit of het geld belegd is of op een spaarrekening staat. Aanvankelijk speelde het geen rol wat het daadwerkelijk behaalde rendement is. De percentages waar u uw te betalen belasting mee berekent vindt u in onderstaande tabel.


SchijfVermogenRendementsheffing
Heffingsvrij vermogen< € 50.0000%
Schijf 1€ 50.000 tot € 100.0000,59%
Schijf 2€ 100.000 tot € 1.000.0001,4%
Schijf 3Vanaf € 1.000.0001,76%

Tabel 2: vermogensbelasting 2021 berekenen


Rekenvoorbeeld (oude situatie) 

Uw vermogen bedraagt op 1 januari 2021 €100.000 en u bent geen fiscaal partners. Over de eerste €50.000 betaalt u geen belasting. Over de resterende 50.000 euro betaalt u 0,59%. U betaalt dus in totaal €295 (0,29%). 



Hervorming van de vermogensbelasting

Vermogensbelasting 2022Over de vermogensrendementsheffing wordt al jaren gesteggeld. Een structurele verandering wordt steeds vooruitgeschoven. Een eerder plan om de heffing per 2022 op de schop te nemen is weer ingetrokken. Dat plan ging uit van een heffingsvrij vermogen, met daarnaast een heffingsvrij inkomen in box 3 van €400. Sparen zou in dit voorstel fiscaal aantrekkelijker worden en de belegger zou de rekening betalen. Op het plan kwam de nodige kritiek. Het zou een prikkel zijn voor slechte financiële keuzes. Defensieve beleggingen, die doorgaans lager renderen, werden door de fiscus gelijk aangeslagen als aandelen. Hierdoor ontstaat een prikkel voor beleggers om ofwel meer te gaan sparen, ofwel offensiever te gaan beleggen. Dit kan leiden tot een spanningsveld met het bij de belegger passende beleggingsprofiel en het niet halen van financiële doelen, zo oordeelde de Federatie Financieel Planners. Ondertussen is dit plan van tafel en ligt er een nieuw voorstel voor 2025. Een deel van de bovenstaande kritiek geldt nog steeds voor de huidige variant. Dit verandert pas als de fiscus gaat heffen over het echte rendement, in plaats van een fictief gemiddelde voor beleggen.



Per 2025 Vermogensaanwasbelasting over werkelijk (ongerealiseerd) rendement

Het kabinet is van plan om vanaf 2025 belasting te gaan heffen over het werkelijk rendement in box 3. Daarover is een brief naar de Tweede Kamer gestuurd.


Per 2025 wordt de vermogensbelasting met fictieve rendementen vervangen door een vermogensaanwasbelasting, gebaseerd op werkelijk behaalde rendementen. Tot die tijd blijft de fiscus nog werken met fictieve percentages. Voor de overbruggingsjaren 2023 en 2024 is spoedwetgeving nodig. Het kabinet wil deze laten aansluiten bij de compensatieregeling. Eerdere invoering van een heffing op basis van werkelijke rendementen is technisch niet haalbaar. Het is zelfs de vraag of de deadline van 2025 gehaald kan worden.


De vermogensaanwasbelasting gaat geheven worden over werkelijk behaald rendement, zoals rente, dividend en huurinkomsten uit een tweede huis. Maar ook over ongerealiseerde rendementen, zoals waardestijging van een woning, belegging of verzameling. Zo wordt de waardeontwikkeling van bijvoorbeeld een aandelenportefeuille van jaar tot jaar belast en niet pas in het jaar waarin een deel van de aandelen wordt verkocht. Op deze manier wordt langdurig uitstel van belastingheffing voorkomen. Wat ook gaat veranderen is de vrijstelling. Het heffingsvrije vermogen wordt vervangen door een heffingsvrij inkomen uit vermogen. Het is nog niet duidelijk hoe hoog dat wordt.


Een nadeel is dat stijgende aandelen of woning een waardestijging op papier is, waar dan wel belasting over geheven wordt. Dit kan mensen in problemen brengen als belasting moet worden afgedragen over bijvoorbeeld een sterke stijging van een huis. Het vraagt ook meer administratie van de belastingplichtigen. Helemaal als daar nog de mogelijkheid bij komt om verliezen te verrekenen. Inkomen uit vermogen kan immers in een slecht (beurs)jaar ook negatief zijn. 


Bovenstaande plan is nog niet definitief. Het is nog volop in ontwikkeling. Finner houdt u op de hoogte als de belastingplannen van het kabinet verder vorm krijgen.


Meer lezen:

Privé of zakelijk beleggen? 

Sparen of beleggen? 


Deel dit artikel

Vergelijk direct

Eenvoudig alle partijen in Nederland vergelijken
  • Broker
  • Vermogensbeheerder
  • Help mij starten
Zoek de beste
  • € 10.000,-
  • € 25.000,-
  • € 50.000,-
  • € 100.000,-
  • € 500.000,-
Kies uw inlegbedrag
  • € 10.000,-
  • € 25.000,-
  • € 100.000,-
  • € 250.000,-
  • € 500.000,-
  • € 1.000.000,-
Kies uw inlegbedrag

Contact Finner

Bart Spronk
010-3070880
Plan afspraak
Bart Spronk

4 reactie(s)

  • Evert van Finner
    01 augustus 2022 om 10:23 uur

    Beste heer Posthumus, bedankt voor uw reactie! Wij voorzien dit artikel wanneer nodig van updates. In onze nieuwsbrief brengen wij u ook op de hoogte wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn.

  • Dave Posthumus
    27 juli 2022 om 19:19 uur

    Graag geïnteresseerd in de ontwikkelingen van de plannen

  • Evert van Finner
    09 november 2021 om 11:45 uur

    Beste heer Dijkstra, bedankt voor uw reactie. Wij houden de ontwikkelingen rondom het belastingstelsel nauwlettend in de gaten en zullen dit artikel blijven updaten als er nieuwe informatie beschikbaar komt.

  • Oene Dijkstra
    05 november 2021 om 21:35 uur

    Hou mij op de hoogte over wijzigingen

eBook

Kies uw gratis eBook met handige tips!

Bedankt

We hebben het eBook verzonden naar het onderstaande e-mailadres.

Wij beschermen uw gegevens. Lees hier ons privacy statement