De prijs van gratis beleggen

Deel dit artikel

Gratis beleggen in aandelen - brokers lopen hier graag mee te koop. Maar bestaat gratis beleggen? Of zijn er toch andere (verborgen) verdienmodellen? En hoe zit het met de veiligheid van de brokers? Finner ging op zoek naar antwoorden. 


Nieuwe partijen

Onlangs betrad opnieuw een broker met “gratis” effectentransacties de Nederlandse markt. Ditmaal de Duitse broker Flatex. Gratis handel is in Nederland tot op heden niet echt van de grond gekomen. Toch is er inmiddels een zestal partijen dat het aanbiedt. Naast Flatex kwamen iDealing, Trading212, eToro en Tradealot al eerder met een vergelijkbaar aanbod. Deze zomer volgt Bux met een app voor gratis aandelentransacties. Tijd om deze partijen onder de loep te nemen. Daarbij kwam Finner tot een aantal verontrustende conclusies: 


  • Partijen vallen buiten het relatief strenge Nederlandse toezicht van de AFM* en hebben geen Kifid-registratie. 
  • Met gratis beleggen verschuiven de verdienmodellen van aanbieders (wederom) naar de achterkant. Transparantie komt onder druk te staan.
  • Met name aanbieders van CFD’s - zeer risicovolle en verliesgevende producten - bieden “gratis” aandelenhandel. Door restricties op CFD’s lijken in ieder geval 5 van de 6 partijen op zoek naar nieuwe ingangen om beleggers aan te trekken. Dat hebben ze gevonden in gratis aandelenhandel. 


Vergunningen en registraties

Op het gebied van toezicht zijn er twee overeenkomsten tussen bovengenoemde partijen. Allereerst hebben ze geen AFM-vergunning*. De AFM staat bekend als een relatief strenge toezichthouder voor financieel dienstverleners. Bovengenoemde partijen hebben een vergunning in het land van herkomst en vermijden daarmee het strenge Nederlandse toezicht. Zo kan bijvoorbeeld het Nederlandse provisieverbod omzeild worden. Bij een eventueel faillissement geldt daarnaast niet de Nederlandse wet, maar de regelgeving van het land dat de vergunning verleend heeft. 


Daarnaast zijn de partijen niet aangesloten bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). Het Kifid geeft u een sterkere positie als u in conflict komt met de aanbieder. Maar als de partij geen bindende Kifid-registratie heeft, bent u afhankelijk van de klachtenprocedures uit het land van herkomst. Dat is omslachtiger en kan tot kosten leiden, bijvoorbeeld als u naar de rechter moet stappen.


 *Uitzondering hierop is Bux Stocks. Voor hun - nog niet uitgebrachte - dienstverlening hebben zij wel een AFM-vergunning. 



Overzicht van alle “gratis” brokers


Flatex

Flatex is een dochterbedrijf van de beursgenoteerde Fintech Group, dat een Duitse bankvergunning heeft. Hoewel nog relatief nieuw in Nederland, is Flatex met 275.000 klanten in Duitsland en Oostenrijk zeker geen kleine partij. Het kan zich qua grootte meten met bijvoorbeeld Degiro of Binck. Opvallend is dat Flatex niet groot is geworden met gratis effectenhandel. In Duitsland rekent Flatex gewoon kosten voor transacties. Het ‘gratis’ beleggen geldt specifiek voor Nederlandse klanten sinds juni 2019. 


Provisieverbod 

De AFM zal op basis van het huidige verdienmodel van Flatex geen vergunning kunnen verstrekken aan de broker. In Nederland geldt namelijk een provisieverbod. Flatex – onder toezicht van de Duitse toezichthouder BaFin - ontvangt wel commissie van aanbieders van financiële producten. Dit blijkt uit het document “Basisregels voor de omgang met belangenconflicten”, een bijlage bij de Algemene voorwaarden, te lezen in het Documentatiecenter van Flatex


Hiermee ontstaat een belangenconflict. Koopt u een beleggingsfonds via Flatex? Dan is het mogelijk dat Flatex zowel aan de transactie, als aan de bewaring van het fonds verdient. In Nederland is zo’n verdienmodel sinds 2014 verboden, omdat dit ertoe leidde dat financiële instellingen en adviseurs gemotiveerd werden om de duurste producten te verkopen. Flatex ontvangt ook een voortdurende provisie bij de aankoop van CFD’s, producten met een speculatief karakter en een groot risico voor beleggers. Zo zijn er nog een aantal provisie-constructies, die te vinden zijn in datzelfde document


Update 4 juli 2019. Finner heeft het fondsaanbod van Flatex nader onderzocht. Hieruit blijkt dat beleggers door distributievergoedingen bij Flatex tot wel 1,2% meer kosten betalen.. 


Verdienen aan transacties

Het andere verdienmodel is het “doorverkopen” van transacties. Stel u koopt een Nederlands aandeel, dan wordt deze order niet verwerkt op Euronext, maar op Tradegate Exchange. Hier betaalt u geen transactiekosten voor. Sterker nog: Flatex ontvangt voor orders die zij daarheen stuurt, zelf een compensatie van Tradegate. In het geval van CFD-handel ontvangt Flatex een vergoeding van de desbetreffende market maker.

 

Vanuit het belang van de belegger is het problematisch dat een broker meewerkt aan het belang van een tegenpartij, dat tegengesteld is aan het belang van de belegger. Over dergelijke provisie-constructies is de AFM dan ook kritisch. Ook de Britse toezichthouder wijst erop dat belangenverstrengeling op de loer ligt, meldt het FD. Het is de vraag of de belegger de rekening betaalt via de (wijdere) bied- en laatspreads.


Wie een rekening opent bij Flatex zal zien dat de spreads van populaire Nederlandse aandelen op Tradegate op het eerste gezicht even wijd zijn als voor diezelfde aandelen op een andere beurs. Wel is de prijsvorming en liquiditeit minder transparant. Andere brokers bieden vaak een orderboek van 5 levels, Flatex slechts één. De concurrerende spreads hoeven niet te betekenen dat de liquiditeit even goed is als op andere beurzen en dat de belegger altijd scherpe koop- of verkoopprijzen krijgt. Het gaat om de uiteindelijke uitvoeringsprijs van de orders. Het feit dat partijen bereid zijn om te betalen om de transactie van de belegger af te wikkelen impliceert dat er aan de transactie verdiend wordt. De belegger handelt gratis, maar moet extra alert zijn. Wij raden beleggers aan om limietprijzen te stellen op aan- en verkopen en om extra scherp te zijn op de bied- en laatspreads en de uiteindelijke uitvoering van de order.


Flatex is opgenomen in onze brokervergelijking. U leest hier onze Flatex review


Bux

Bux is een Nederlandse aanbieder van CFD’s. De broker komt deze zomer met een nieuwe app genaamd Bux Stocks, waarvoor het wel een AFM-vergunning heeft, maar geen bindende Kifid-registratie. Bux wil zich onderscheiden van traditionele aanbieders door beleggen laagdrempelig en voor iedereen toegankelijk te maken via een app. Of de missie van Bux ook goed nieuws is voor de belegger zelf, is discutabel: 78% van de Bux-klanten lijdt verlies op de handel in CFD’s.

 

Bux onderscheidt zich ook nog niet qua transparantie over Bux Stocks. Duidelijkheid over het verdienmodel ontbreekt. In een interview met het FD geeft Bux-ceo Nick Bortot aan dat het inkomsten hoopt te halen uit aanvullende diensten, zoals een fiscaal vriendelijke rekening en managed accounts, waarbij de klant de handel overlaat aan een professional. Hopelijk volgt er meer duidelijkheid na de lancering van de app.  


iDealing

iDealing kwam vorig jaar niet goed uit de review van Finner. Voor veel producten betaalt u geen transactiekosten, maar u betaalt wel flink voor vrijwel alle andere diensten, zoals analyses, realtimekoersen, uitkering dividend, terugboeken geld, sluiten rekening. Het handelsplatform bevat nauwelijks functionaliteiten, de klantenservice was slecht bereikbaar en niet in het Nederlands. 


Trading212 

Trading212 is in de basis een CFD-aanbieder. Waar het verdienmodel achter de gratis aandelentransacties zit, is onduidelijk, maar het is in ieder geval aannemelijk dat er goed wordt verdiend aan de CFD-handel. 76% van de particuliere beleggers lijdt daarmee verlies bij de broker. Gratis beleggen lijkt dus een lokkertje om in CFD’s te gaan handelen. Meer over de gevaren van CFD’s leest u hier


eToro 

eToro uit Cyprus is ook vooral een CFD-broker die daarnaast aandelen aanbiedt. eToro rekent kosten voor stortingen en opnames. Ook rekent de broker kosten bij inactiviteit van de belegger. 


Tradealot

Tradealot is een nieuwe broker die sinds februari 2019 gratis handel in aandelen aanbiedt. De Consumentenbond liet zich recent ook kritisch uit over deze agent van JFD Brokers, waarvan het hoofdkantoor in Cyprus staat. De gratis handel lijkt vooral een marketingtruc. Na het openen van een rekening worden er via telefoon en email vooral betaalde producten aangeboden, zoals vermogensbeheer of beleggingsadvies. Ook JFD Brokers is met name een CFD-aanbieder. 


CFD-aanbieders op zoek naar nieuwe markten 

Het valt op dat met name CFD-aanbieders de overstap maken naar “gratis” aandelenhandel. Dat is geen toeval. De toezichthouders zijn geen fan van CFD’s en stellen steeds strengere eisen en beperkingen aan deze aanbieders. Dat deze aanbieders tot nu toe niet het beste voor hadden met de belegger kunnen we afleiden uit de waarschuwingen die ze van diezelfde toezichthouders verplicht moeten tonen. Hieruit blijkt dat grofweg 80% van de CFD-beleggers verlies maakt. Het is daarom een naïeve gedachte dat deze aanbieders nu ineens wél vanuit klantbelang zouden opereren. Beleggers zijn gewaarschuwd. 


Overige kosten

Toch is er uiteraard ook een voordeel. Bij reguliere brokers zorgt het vaste minimumtarief op transacties voor relatief hoge transactiekosten. Zeker voor de kleine beleggers kan gratis effectenhandel onderaan de streep kostenbesparingen opleveren. Om van dit mogelijke kostenvoordeel te profiteren, is dan wel deskundigheid vereist. Over waarin wel en niet te beleggen, en hoe te beleggen. 


Daarnaast profiteert een belegger alleen als hij het kostenvoordeel niet gelijk weer verspeelt aan andere kosten. Valutakosten worden bijvoorbeeld vaak vergeten. Koopt u een aandeel dat genoteerd staat in dollars? Dan zijn de kosten van de valutaconversie vaak nog hoger dan die van de transactie, zo becijferde de VEB. Belegt u naast de gratis aandelen ook in CFD’s? Dan lopen de kosten en de risico’s ook flink op.


Transparantie opnieuw onder druk

Met het aanbieden van gratis beleggen verschuiven de verdienmodellen van financiële dienstverleners wederom naar de achterkant. Dit staat haaks op de verbeterende transparantie in de financiële sector, die door regelgeving zoals het provisieverbod en MIFID II was ingezet. Beleggen lijkt hierdoor goedkoper te worden, maar de belegger moet extra alert zijn. Anders betaalt de belegger alsnog de prijs voor gratis handel. 

Deel dit artikel

Vergelijk direct

Eenvoudig alle partijen in Nederland vergelijken
  • Broker
  • Vermogensbeheerder
Zoek de beste
  • € 10.000,-
  • € 25.000,-
  • € 50.000,-
  • € 100.000,-
  • € 500.000,-
Kies uw inlegbedrag
  • € 10.000,-
  • € 25.000,-
  • € 100.000,-
  • € 250.000,-
  • € 500.000,-
  • € 1.000.000,-
Kies uw inlegbedrag
eBook

Kies uw gratis eBook met handige tips!

Bedankt

We hebben het eBook verzonden naar het onderstaande e-mailadres.

Wij beschermen uw gegevens. Lees hier ons privacy statement